Blisko 2 mld euro z UE dla Mazowsza regionalnego

W ciągu najbliższych sześciu lat beneficjenci z Mazowsza regionalnego będą mieli do wykorzystania aż 1,55 mld euro z UE w ramach programu regionalnego.  – Procentuje wywalczony przez nas trzy lata temu podział statystyczny województwa. Oprócz tak dużego wsparcia, po latach naszych starań, samorządy z Mazowsza mogą liczyć na środki z Programu Polska Wschodnia+. To może oznaczać kolejne 400 mln euro z budżetu UE – podsumowuje marszałek Adam Struzik.    

Mazowsze konsultuje Umowę Partnerstwa

Na Mazowszu zakończyły się konsultacje projektu Umowy Partnerstwa na lata 2021-2027 – dokumentu określającego strategię wykorzystania funduszy europejskich. Województwo w ramach programu regionalnego na lata 2021-2027 otrzyma aż 1,69 mld euro. W związku z obowiązującym od początku stycznia 2018 r. podziałem statystycznym województwa mazowieckiego, o który władze zabiegały od 2011 r., na dwie jednostki NUTS 2, alokacja została również podzielona zgodnie z kategoriami regionów. Mazowiecki regionalny otrzyma – 1 mld 557,5 mln euro, a Warszawski stołeczny, jako jedyny region lepiej rozwinięty w Polsce – 111,5 mln euro. Co bardzo ważne, region Mazowiecki regionalny może liczyć na nawet 85-procentowy poziom dofinansowania projektów. To najwyższe z możliwych wsparcie, na jakie mogą liczyć beneficjenci w tej perspektywie.

Podział statystyczny działa!

Na Mazowszu konsultacje Umowy Partnerstwa były prowadzone z udziałem różnych środowisk. Władze Mazowsza do rozmów zaprosiły nie tylko samorządowców, ale też przedsiębiorców, przedstawicieli uczelni wyższych, NGO czy sektora naukowo-badawczego.

Gdyby nie podział statystyczny Mazowsze regionalne dostałoby najmniejszą pulę środków w kraju – zauważa wicemarszałek Rafał Rajkowski – Dla części Mazowieckiej regionalnej tylko w ramach programu regionalnego będziemy mieli do dyspozycji 1,55 mld euro, co plasuje województwo mazowieckie na trzecim miejscu w kraju pod względem przyznanych środków z UE! Dla porównania województwo dolnośląskie otrzyma 40 proc. dotychczasowej alokacji – dodaje wicemarszałek.

Mazowsze ma uwagi

Uwagi do projektu Umowy Partnerstwa (UP) można było zgłaszać do 22 lutego 2021 r. Władze Mazowsza zgłosiły m.in. niejasności związane z algorytmem podziału środków UE na programy regionalne dla poszczególnych województw.

Tę decyzję punktuje Marcin Wajda, dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich urzędu marszałkowskiego. – Do tej pory było tak, że rząd pokazywał przejrzysty algorytm, starał się bronić jego zasadności. A teraz nie dostaliśmy nic. W projekcie Umowy Partnerstwa zawarte zostały tylko tabele finansowe z informacją, kto ile dostał i nic więcej. Widzieliśmy tylko kwoty, ale dlaczego takie, jakie zmienne zostały wzięte pod uwagę? Tę informację dostaliśmy post factum z ministerstwa – dodaje dyrektor.

Podczas inauguracji konsultacji projektu UP znane były jedynie bardzo ogólnikowe informacje o dwóch wskaźnikach – liczbie ludności oraz poziomie zamożności wyrażonym w PKB na mieszkańca.

Nie ma zgody na centralizację 25 proc. środków dla regionów

Władze regionu zwrócą również uwagę na rezerwę w wysokości ponad 7 mld euro w alokacji dla programów regionalnych, która zgodnie z Umową Partnerstwa ma być rozdysponowana na późniejszym etapie. Takie zapisy budzą niepokój radnego województwa Leszka Przybytniaka – Nie może być naszej zgody na taki kształt tego kluczowego dla dalszego rozwoju Mazowsza dokumentu. Podczas ostatniego posiedzenia sejmiku województwa przegłosowaliśmy stanowisko, w którym domagamy się od strony rządowej wyjaśnień. Nie są znane zasady i kryteria podziału tych środków, co komentuje dyrektor Marcin Wajda: – Nie może być tak, że dostajemy do konsultacji dokument, w którym nie ma rozdysponowanych 25 proc. środków na regionalne programy.

Polska Wschodnia+ dla Mazowsza

Po latach starań, strona rządowa wyraziła zgodę na uwzględnienie Mazowsza regionalnego w programie Polska Wschodnia+. Samorząd województwa zabiegał o to od 11 lat.  Ta decyzja otwiera przed beneficjentami szansę na kolejne środki finansowe z budżetu Unii Europejskiej – zauważa marszałek Adam Struzik. – Wprawdzie jesteśmy debiutantami w Polsce Wschodniej, inne regiony od lat korzystały z tych funduszy, ale jestem przekonany, że równie skutecznie jak inni beneficjenci z Mazowsza będą sięgać po wsparcie na projekty z tego programu. Mazowsze regionalne będzie szóstym regionem korzystającym ze wsparcia w ramach Polski Wschodniej+.

Alokacja programu Polska Wschodnia+ to aż 2,5 mld euro, co – przy równym podziale na sześć regionów – daje 418 mln euro na region. Na właśnie takie pieniądze dla województwa liczą władze regionu. Warto podkreślić, że są to środki większe aż o 500 mln euro niż te, które zostały przeznaczone na Polskę Wschodnią w ubiegłej perspektywie.

Na co środki z programu Polska Wschodnia+?

Polska Wschodnia+ koncentruje się – podobnie jak w perspektywie 2014-2020 – na rozwoju innowacyjnej przedsiębiorczości oraz istotnych, z punktu widzenia dostępności terytorialnej, inwestycjach w drogi, komunikację miejską i kolej. W programie uwzględniono dwa dodatkowe priorytety – Energia i klimat oraz Kapitał ludzki, turystyka i usługi uzdrowiskowe. Pierwszy z nich to pieniądze na rozwój i modernizację systemu dystrybucji energii, adaptację do zmian klimatu i ochronę przyrody, zrównoważoną mobilność miejską oraz gospodarkę o obiegu zamkniętym. Druga interwencja skupia się na przeciwdziałaniu degradacji infrastruktury komunalnej i zmiany jej funkcji, wsparciu działań aktywizujących lokalną społeczność, w  szczególności w zakresie potencjału kulturalnego, kreatywnego, intelektualnego, a także produktów turystycznych o ponadregionalnym znaczeniu. Ten rodzaj wsparcia będzie szczególnie poszukiwany przez branżę turystyczną, która została dotknięta skutkami pandemii.

Wśród głównych grup beneficjentów Polski Wschodniej+ znajdą się samorządy, przedsiębiorcy, operatorzy sieci energetycznych, organizacje pozarządowe oraz partnerzy społeczni i gospodarczy.

Umowa Partnerstwa na lata 2021-2027 obok opisów interwencji w poszczególnych Celach Polityki – określa m.in. architekturę programów operacyjnych oraz podział alokacji pomiędzy poziom krajowy i regionalny, a także wysokość środków finansowych przydzielonych poszczególnym województwom w ramach programów regionalnych. W ramach Umowy Partnerstwa na lata 2021-2027 będzie kontynuowana realizacja dotychczasowych programów krajowych oraz 16 programów regionalnych. Łączna alokacja dla Polski na lata 2021-2027 to 75 972 mln euro, z czego 40 proc., czyli 28 420 mln euro na programy wdrażane z poziomu samorządów województw.